KÜRT TARİHİ DERGİSİ CANLI YAYIN
SERİSİ

Yakın dönem Kürdistan tarihinin en tartışılan figürlerin başında Şeyh Said’in geldiği her­halde tartışmasız. Sadece tek başına Osmanlı imparatorluğunun bakiyesi ciddi bir güce kafa tutma cesareti göstermesi değil, köylü Kürt toplumunun hiç değilse bir bölgesindeki meskûn kesimleri temsil etme kabiliyeti göstererek, bunları cephede bir araya getirebilmesi, giderek yükselen modern Kürt okumuşlarının arasından sıyrılarak, Kürt halkının ulusal taleplerini üstlenmiş olması onun portresini benzersiz kılıyor. Şeyh Said’i ortaya çıkaran tarihsel koşullara bir bakış fırlatmak resmi tamamlamamıza şüphesiz yardımcı olacaktır. Şeyh Said, Kürt İslam’ının kurucusu Mevlana Halit’in vefatından yirmi üç yıl sonra, Mustafa Kemal’in doğumundan otuz bir yıl önce doğmuştur. Kelimenin tam anlamıyla Kürdistan’ın kolonize edildiği, “mükerrer fetih” kutlamalarının tam da içine, yani 1850 yılında ...

devamını oku >

Geçen sayımızda olduğu gibi bu kez de yayın periyodumuzu yakalayabilmek için 56 ve 57. sayılarımızı birlikte yayınlıyoruz. 54 ve 55. sayılarımızda, Kürtler açasından çok kritik bir periyod olan 1918-1925 yılları arasına odaklanmıştık. Bu sayımızda da belirtilen dönemde Kürtler ve Kürt mücadelesi açısından büyük bir önem taşıyan Azadi Örgütü ve Cibranlı Halit Beyle ilgili iki yazıya yer veriyoruz. Mahmut Akyürekli, Cibranlı Halit Beye ait ve bugüne kadar yayınlanmamış mektupları da içeren önemli bir yazıyla bu sayımıza katkıda bulunuyor. Cibranlı Halit Bey’in Mustafa Kemal’e yazdığı ve ilk kez yayınlanmakta olan bu mektupların yanında, Halit Bey’in ATESE Arşivinde yer alan Sicil kaydı da böylece ilk kez okuyucunun karşısına çıkıyor. Akyürekli, yazısında, Halit Bey’in 1920’lerden itibaren, Millî Mücadeleye ve Mustafa Kemal hareketine bakışını, Azadi örgütünün hangi şartlarda ve ...

devamını oku >

EDİTÖRDEN Dergimizin yayın periyodunda yaşanan aksaklık nedeniyle, 54 ve 55. sayılarımızı birlikte yayınlıyoruz. Ortadoğu ve Kürt coğrafyası, bundan tam yüz yıl önce yaşadığına benzer bir alt-üst oluş ve yeniden inşa süreciyle karşı karşıya. Kürtler “kaybedecek bir yüz yılımız daha yok” derken, 1918-1923 yılları arasında yaşananlara ve Kürtlerin tümüyle statüsüz bir topluma dönüşüm sürecine referansta bulunuyorlar. Bugün yaşananları anlamak ve müdahalede bulunmak açısından, 1918- 1923 yılları arasında yaşananlara yeniden bakmak ve değerlendirmek faydalı olacaktır kanısındayız. 54 ve 55. sayılarımızın bu değerlendirmeye küçük de olsa bir katkıda bulunacağını umuyoruz. İlk yazımızda Murad Celali, Kürtler olmadan Cumhuriyetin tarihi yazılabilir mi sorusundan yola çıkıyor. Celali, Kürtlerin, Cumhuriyet tarihi yazılırken dikkate alınması gereken en önemli faktörlerden ...

devamını oku >

53. sayıda biraz gecikerek de olsa mahsus bir konuya el attık: Zazalar. Konuyla ilgili çok kıymetli bir çalışmanın müellifi de olan yayın kurulumuzdan Ercan Çağlayan, sağ olsun, yine iyi bir editörlük yaptı ve sayının tamamına yayılan bir Zazalar dosyası hazırladı. Malum, Zazalar kimdir, Kürtlerle birlikte mi telakki edilmeleri gerekir, yoksa ayrı bir etnik grup, bambaşka bir millet olarak mı; Zazaca Kürtçenin içinde mi yoksa ayrı bir dil olarak mı düşünülmeli soruları zaman zaman epey bir hevesle tartışılır. Epey de ihtilafa yol açarak. Bu ihtilafları serinkanlı biçimde değerlendiren yazılara yer veren dosya çok önemli bir noktayı açığa çıkarıyor: Zazalar hakkındaki ihtilafların hemen hepsi 1980’den sonra ve çoklukla devletlularca üretilmiş işler. Dosyanın ilk yazısı Roşan Lezgin’in. Lezgin’in Zaza adlandırmasının köklerine dair ayrıntılı ve dikkatli incelemesi Zaza isminin çok eski bir tarihi olmadığını, ...

devamını oku >